Kültür Sahasında Gerçekler

Kültür Sahasında Gerçekler

Kültür kesinlikle millidir. Milli olmayan yani beynelmilel veya hü­manist, kozmopolit, gayr-i milli bir kültür olamaz.

Estetik yönü bulunmayan, dünyanın her yerinde aynen tatbik edilen veya edilmesi mümkün olan şeyler kültür değildir. O halde müspet ilimler, fen ve teknik beynelmileldir. İnsanlığın ortaklaşa kullanabileceği, maddeye hakimiyet için gerekli şeylerdir ki ayrı kül­tür çevrelerinde bile aynen benimsenip kullanılabilir. Onun için mil­letler birbirlerinin teknolojik ve ilmî gelişmelerini dikkatle takip et­mekte, icabında teknolojik casusluk yoluyla bilgileri kendi ülkesine kaçırıp kullanabilmektedir. Onun için dinimizde, “İlim Çin’de bile olsa alınız, öğreniniz” emri vardır. Sosyolojik konuları iyi bilen Gökalp de “Türk milletindenim, İslâm ümmetindenim, Garp medeniyetindenim” diyebilmiştir.

Kültürün mahiyeti ve değeri ayrıca kültür ile medeniyet arasında anlatılan hassas ve önemli fark gereğince iyi anlaşılmamıştır. Kültür değişimi problemiyle karşılaşan pek çok ülke içinde bu ince farkı kav­rayarak modernleşmiş ve milli şahsiyetini tahripten koruyabilmiş müstesna bir ülke olarak Japonya’yı örnek gösterebiliriz. Diğer pek çok ülkede tatbikat bu gerçeğe uygun olmamıştır. Batılılar, kasten kendi kültür varlıklarını dünyanın birçok yerinde “medeniyet” diye sunmuş, gerçek medeniyet ve onun ilim ve tekniğini vermekte ise çok sinsi davranmış hatta eğitim sahasında “müstemleke tipi eğitim” esas­ları koyarak, ülkelerin geri kalmışlığını sürdürmek, benliklerini erit­mek ve sömürüyü böylece sürdürmek istemiştir.

Kültür, zor büyüyen nadide bir çiçek gibidir. En mütevazı bir mil­letin bile kültürü ancak 400-500 yılda oluşur. Halbuki tekniği elde etmek 40-50 yıl gibi kısa bir zamanda mümkün olabilir. Mesela, Ja­ponya böyle kalkınmıştır. Buna mukabil Ruslar, Volga boylarını 420 yıl önce ele geçirmiş oldukları halde çarlık ve komünist idareleri bü­tün uğraşmalara rağmen buradaki Türklerin varlığını, Türkçe’yi, İs­lâm dininin izlerini tamamen silememişlerdir. 550 yıl hakim oldukla­rı Balkanlar’da yaşayan kavimler de yine farklı kalabilmişlerdir. İspanya’daki Basklar, İngiltere’deki İskoçlar ve İrlandalılar da böyledir.

Komşu milletlerin kültürleri arasında az veya çok mutlaka alış­verişler olur. Bunlar gayet tabiidir. Burada ana kültür ile tesir eden kültürün sonucu, yönleri farklı vektörlerin bileşkeleri gibi olur. Biz­deki Tanzimat sonrası Batı kültürü tesirleri ve doğurduğu sonuçlar bunun misalidir: Bu kuvvetli tesir bizi an’anevî kültürel değerleri­mizden oldukça uzaklaştırmıştır ama yine de bir Türk aydını ile me­sela bir Alman aydını arasında çok büyük, kafa ve ruh yapısı farklı­lıkları görülmektedir.

Karşılaşan kültürlerin alış verişi bazen tabii derece ve çizgisinden sapar veya kasten saptırılır ve iş iki kültürün ölüm-kalım savaşı hali­ne gelebilir yahut da birbiriyle siyasî ve iktisadî amansız bir mücade­leye giren devletler arasında düşmanı alt etmek için kullanılan çok müessir bir alet ve silah olarak kullanılır. Osmanlılar’ın Balkan fütu­hatında inanç ve ahlâk böyle bir yardımcı araç hizmeti görmüştür. Onların, zaferleri ve Balkan milletlerini kazanmaları, samimi inançla­rının ve temiz ahlâklarının sonucu idi.

Batılılar, dünya hakimiyetleri için kültür unsurlarını daha şuur­lu ve ustaca kullanmışlardır. Batılılar sahip olmak istedikleri ülkele­re ya önce kültürlerinin öncüleri olan misyonerleri göndermişler, dinlerini yaymışlar, okullar açıp kendi kültürlerine bağlı aydınlar yetiştirmişler, yoğun neşriyat yapmışlar ya da aynı çalışmaları, aske­rî bir harekât ve hücumla ele geçirdikleri ülkelerde silahların gölge­sinde sürdürmüşlerdir.

Günümüzde kültür savaşı için harcanan para ordulara harcanan­lardan az değildir. İlerde kat kat geçecek görünmektedir.